Đạo ôn lá và đốm nâu đều tạo vết bệnh trên lá lúa nên Bà con dễ nhầm lẫn khi quan sát ngoài đồng. Chẩn đoán đúng rất quan trọng vì điều kiện phát sinh và cách quản lý hai bệnh không hoàn toàn giống nhau.
Dấu hiệu của đạo ôn lá
- Vết bệnh thường kéo dài, có hai đầu nhọn, dạng hình thoi hoặc hình mắt én.
- Tâm vết bệnh trắng xám hoặc xám tro, rìa nâu đỏ đến nâu sẫm.
- Khi điều kiện thuận lợi, nhiều vết bệnh liên kết làm lá bị cháy từng mảng.
Dấu hiệu của đốm nâu
- Vết bệnh thường tròn hoặc bầu dục ngắn, không có hai đầu nhọn rõ.
- Vết có màu nâu, đôi khi tâm xám và có quầng vàng xung quanh.
- Bệnh thường xuất hiện nhiều trên ruộng lúa sinh trưởng yếu, thiếu dinh dưỡng hoặc đang bị stress.
Bảng nhận biết nhanh
| Đặc điểm | Đạo ôn lá | Đốm nâu |
|---|---|---|
| Hình dạng | Hình thoi, hai đầu nhọn | Tròn hoặc bầu dục |
| Tâm vết bệnh | Trắng xám hoặc xám tro | Nâu hoặc xám |
| Rìa vết bệnh | Nâu đỏ, tương đối rõ | Nâu, có thể kèm quầng vàng |
| Khả năng liên kết | Dễ liên kết làm cháy lá | Thường tạo nhiều đốm riêng |
| Điều kiện thường gặp | Ẩm, mát, nhiều sương, thừa đạm | Cây yếu, thiếu dinh dưỡng hoặc stress |
Cách kiểm tra ngoài ruộng
- Vết bệnh có kéo dài và hai đầu nhọn hay không?
- Tâm vết bệnh có chuyển trắng xám, rìa nâu đỏ rõ hay không?
- Nhiều vết có liên kết làm cháy lá không?
- Ruộng vừa trải qua mưa, sương nhiều, trời mát hoặc đã bón nhiều đạm không?
- Cây lúa đang xanh rậm hay sinh trưởng yếu, thiếu dinh dưỡng?
Khi chưa xác định chắc chắn
- Chụp rõ cả hai mặt lá và toàn bộ cây bị bệnh.
- Quan sát nhiều điểm trong ruộng, gồm cả chỗ xanh tốt và chỗ cây yếu.
- Ghi lại tuổi lúa, giống lúa, lần bón phân gần nhất và diễn biến thời tiết.
- Theo dõi sự xuất hiện của vết mới trong vài ngày tiếp theo.
Nếu vết bệnh lan nhanh hoặc Bà con vẫn chưa xác định chắc chắn, liên hệ ngay Bác Sĩ Cây Trồng để được tư vấn. Không nên tự ý tăng liều hoặc pha trộn nhiều thuốc khi chưa chẩn đoán đúng.
Kết luận
Đạo ôn lá thường có vết hình thoi với hai đầu nhọn, tâm xám và rìa nâu đỏ; đốm nâu thường tròn hoặc bầu dục, màu nâu và có thể kèm quầng vàng. Bà con nên kết hợp hình dạng vết bệnh với tình trạng ruộng và thời tiết để chẩn đoán chính xác. Xem thêm hướng dẫn tổng hợp về bệnh đạo ôn lúa.