SÂU BỆNH TRÊN CÂY NHÃN VÀ CÁCH PHÒNG TRỊ

1. Bệnh cháy lá trên cây nhãn

Triệu chứng

– Bệnh gây hại chủ yếu trên lá, nhất là ở các lá già và lá bánh tẻ.

– Bệnh ban đầu là những chấm nhỏ, ở giữa hoặc đầu lá màu nâu đen, sau vết bệnh lan ra có hình tròn hoặc góc cạnh, lan rộng trên phiến lá tạo thành những mảng cháy màu nâu, trên đó có những đường vân màu nâu xám, nhạt. Hơn nữa, giữa lá và phần xanh của vết bệnh có ranh giới rõ rệt. Đặc biệt, trên vết bệnh lâu ngày có những hạt nhỏ li ti màu đen. Sau đó, lá bị vàng khô và rụng.

– Tác nhân gây bệnh: nấm Pestalotia paraguariensis.

– Nấm hình thành các bào tử hình ống, gồm 5 tế bào giữa lổn và có màu nâu, 2 tế bào ở hai đầu nhỏ, hơi nhọn và không màu, có 2 – 3 sợi lông ngắn ở một đầu. Loại nấm này ký sinh yếu nên thường phát triển và gây hại trên các lá già và các cây nhãn sinh trưởng yếu.

Biện pháp phòng trừ

– Cắt tỉa cành, thu gom và tiêu hủy các lá bị bệnh.

– Tưới nước, .bón phân đầy đủ cho cây, nhất là phân hữu cơ.Cây khỏe sẽ hạn chế bệnh tấn công.

– Phun thuốc gốc Mancozeb hoặc PROPINEB để phòng và trị bệnh.

2. Bệnh phấn trắng

Triệu chứng

– Hoa nhãn bị xoắn vặn, khô cháy, quả non bị nhiễm bệnh sẽ nhỏ và có màu nâu.

– Khi bị bện thì vỏ quả bị đóng phấn trắng nhất là ở vùng gần cuống.

– Quả lớn thường bị thối và chuyển sang màu nâu từ cuống quả, sau đó chuyến sang màu nâu đen và lan dần ra cả quả.

Biện pháp phòng trừ

– Quét dọn vườn thông thoáng, ánh sáng xuyên qua được tán lá sẽ hạn chế bệnh.

– Phun Ridomil hoặc Antracol.

3. Bệnh thối bông

– Bệnh thối bông xuất hiện lúc hoa nhãn đãng nở rộ, trên cành hoa có những vết chấm nhỏ bằng đầu kim, có màu nâu đen làm cho hoa bị vàng, sau đó khô và rụng đi.

– Bệnh phát triển nhiều khi có sương mù hay mưa nhiều, độ ẩm không khí cao.

Biện pháp phòng trừ

– Trồng với mật độ thừa, không trồng dầy.

– Phun thuốc Ridomil hoặc Antracol vào giai đoạn trước khi hoa nở để phòng bệnh.

4. Đốm mốc xanh, mốc xám trên lá nhãn

– Trên lá nhãn thường bị các đốm mốc màu xanh, xám kích thước từ 1 – 3mm, phát triển dày đặc trên mặt lá, có thể thấy lấm tấm các ổ nấm đen. Các đốm này có thể là do rêu hay địa y gây ra và thường không gây thiệt hại nhiều.

– Ở vườn nhãn lâu năm còn thấy trên thân cây có những đốm bệnh trắng loang lỗ như những đồng tiền Tuy bệnh không gây nguy hiểm cho cây nhưng làm cho cây bị suy yếu dần.

– Phun thuốc gốc đồng định kỳ để làm sạch lá.

5. Bệnh thối rễ

– Bệnh gây ở rễ và ở cổ rễ. Trên cổ rễ lúc đầu có những đốm nhỏ màu nâu, sau đó chuyển từ màu nâu đen và lan rộng bao quanh phần vỏ cổ rỗ khiến vỏ bị thổi khô, nứt và bong tróc ra để trơ phần gổ bên trong. Nấm có thể ăn sâu vào thân, làm cho thân cây bị khô đen, các rễ phía dưới cũng bị thối đen. Cây mới bị bệnh có biểu hiện sinh trưởng kém, lá bị vàng dán, nếu cây còn nhỏ thi có thể bị chết khô hoàn toàn. Cây bệnh dễ bị đỗ ngã do bộ rễ đã bị hại.

– Bệnh do nấm Fusarium, hay những nấm đất khác gây ra như Rhizoctonia, Sclerotium.

Thường xuyên vệ sinh và kiểm tra vườn, phát hiện những cây sinh trưởng kém, kiểm tra cỗ rễ, nếu có dấu hiệu bệnh thì dùng thuốc gốc Metnlnxyl hay Ridomyl Gold để tưới gốc.

6. Bệnh khô cành (Phoma sp.)

– Bệnh này chủ yếu gây hại trên cành.

– Vết bệnh ban đầu có hình bầu dục hoặc hình sợi dài, màu nâu, về sau vết bệnh lan rộng ra và có màu nâu đỏ, hơi lõm vào trong vỏ, trên dó xuất hiện các hạt nhỏ màu đen, đó là các bào tử. Sau một thời gian vết bệnh tiếp tục lây lan quanh cành, vỏ cây bị nứt ra và khô.

– Bệnh do nấm Phoma sp gây ra.

– Dùng thuốc gốc đồng, Mancozeb để phun lên cành.

7. Bệnh đốm bồ hóng

– Bệnh này thường xuất hiện và gây hại nặng trên quả

– Bệnh dễ phát sinh trong mùa mưa, những nơi có ẩm độ cao.

– Bệnh do nấm Phytophthora.

  • Dùng thuốc Ridomil hoặc Coc85 phun ngừa.

8. Bệnh thán thư (Colletotrichum gloeopsoriodes)

– Bệnh thường phát sinh và gây hại trên lá, lộc non trên chùm hoa và quả.

– Trên lá: Bệnh gây hại từ mép lá trở vào, lúc đầu vêt bệnh giống như các chấm, đốm nhỏ, sau đó liên kết thành từng mảng lớn, xung quanh có đường viền nâu sẫm.

– Trên chồi non: Lúc đầu vết bệnh có dạng thấm nước, sau chuyển màu nâu tối, chồi bị chết khô khi trời nắng hoặc thối khi trời mưa.

– Trên hoa và quả non: vết bệnh hơi lõm xuống dạng chấm đen, làm cho hoa và quả non chuyển sang màu đen và rụng.

– Bệnh do nấm Colletotrichum gloesporrioides gây ra.

– Bệnh phát sinh mạnh khi thời tiết ấm và ẩm trong tháng 3 và 4. Nếu trời sẽ mưa đúng vào thời kỳ ra hoa và hình thành quả non sẽ làm ảnh hưởng đến năng suất.

– Phhun thuốc hoạt chất Propineb.

9. Bệnh đốm rong

– Nguyên nhân do tảo Cephaleuros virescens gây ra.

– Đốm bệnh có hình tròn, lúc đầu nhỏ khoảng từ 3 . 5mm, hơi nhô lên trên mặt lá do rong phát triển thành ung mịn, màu hơi vàng. Đốm bệnh tròn có thể phát triển hơn, khi đó đốm bệnh chuyển sang màu nâu ở giữa có phần màu vàng nâu (là bào tử của rong).

– Mặt dưới của vết bệnh thường chuyển từ màu nâu nhạt đến đậm do mô lá bị hoại, tuỳ mức độ tấn công của rong. Trên một lá có thể có nhiều đốm làm cho lá bị vàng và rụng sớm.

– Phun ngừa bằng thuốc gốc đồng.

10. Bệnh chùn ngọn (bệnh chổi rồng)

Triệu chứng

– Bệnh xuất hiện các triệu chứng trên các lá, chồi non và ngay cả trên hoa, làm cho chồi lá, hoa không phát triển được và mọc thành chùm. Các lá bị bệnh này không lớn lên được và chụm lại như bó chổi, nên nó còn có tên là chổi rồng. Bệnh xuất hiện trên hoa thì làm cho hoa kém phát triển và khả năng đậu quả rất kém, quả kém phát triển.

– Bệnh này xảy ra ở các vưòn nhãn của từ năm 1955 và bệnh xuất hiện là do virus gây ra. Tuy nhiên, một báo cáo gần đây của một số nhà khoa học Trung Quốc lại cho ràng bệnh này do nhện gây ra (Eriophyes dimocarpi Kuang). Trong khi đó, các nhà khoa học Thái Lan thì cho rằng bệnh do Phytoplasma gây ra.

Biện pháp phòng trừ

– Cây nhãn bị bệnh có thể là do nhện gây ra, vì vậy biện pháp phòng trị chủ yếu là phun thuốc trừ nhện, cắt tỉa, thu gom và đốt bỏ những cành bị bệnh.

– Ở Việt Nam do chưa có những nghiên cứu chính thức xác định tác nhân gây hại nên dựa vào kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học Thái Lan (do Phytoplasma gây ra), một số nhà nghiên cứu ở Việt Nam đã đưa ra những biện pháp phòng trị như sau:

– Không lấy mắt ghép, vật liệu nhân giống từ những cây có triệu chứng bệnh.

– Đầu tiên, cần cắt tỉa, thu gom và đem đi tiêu huỷ (đốt) những cành, lá, hoa có triệu chứng bệnh.

– Sau đó, phun thuốc trừ nhện khi cây ra nõn non hoa và ngay sau khi cắt tỉa ỏ mỗi lần thu hoạch bằng các loại thuốc như Confidor, Ortus, Comite… phun liên tục 2 – 3 lần, mỗi lần cách nhau từ 7 – 10 ngày.

– Phải xử lý dụng cụ nhân giống, dụng cụ cắt tỉa sau khi thu hoạch, khi chuyển từ cây này sang cây khác để tránh hiện tượng lây lan bệnh do Phytoplasma gây ra.

11. Phòng trừ một số sâu hại nhãn

– Bọ xít:

Là một trong những loại sâu hại quan trọng nhất đối với nhãn. Bọ xít thường đẻ trứng ở mặt dưới lá nhãn thành từng ổ, mỗi ổ có từ 12 – 14 trứng màu xanh lục. Sau khi đẻ từ 9 – 12 ngày thì trứng nở thành sâu non, Sau đó, bọ xít non và bọ xít trưởng thành đểu dùng vòi cắm vào để chích hút những chồi non, cuống hoa và những chùm quả non làm cho chổi và chùm hoa bị héo, quả non bị rụng, quá lớn bị thối gây ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng quả.

– Xén tóc dục vỏ và thân nhãn:

Đầu tiên, xén tóc hại vỏ, sau đó đục vào bên trong phần gỗ. Nhiều khi sâu đục cả những rễ to làm cho cây héo toàn bộ, rụng lá và chết.

– Rệp sáp giả

Cơ thể của rệp sáp giả có hình bầu dục. Xung quanh thân có tua sáp ngắn mầu trắng (vì thế có ngưòi còn gọi chúng là rệp bông hay rầy bông). Con cái không có cánh, chúng bám chặt một chỗ trên bông, cuống bông, trên quả hay trên các bộ phận non của cây nhãn để hút nhựa và có khả năng đẻ hàng trăm trứng trên những bộ phận này. Khi mới nở rệp non có chân để bò phân tán ra xung quanh, sau đó chân bị thoái hóa dần và bám dính ở một chỗ để chích hút nhựa ơ các bộ phận mà chúng đeo bám cho đến khi trưởng thành. Vì thế, thường gặp rệp bu thành từng đám và hầu như không di chuyển trên các bộ phận này.

Ngoài gây hại trực tiếp trong quá trình sống, chất thải của rệp còn chứa nhiều chất đường mật, đây là môi trường thuận lợi cho bệnh nấm bồ hóng phát triển, phủ đen cả bể mặt lá, ảnh hưởng đến quá trình quang tổng hợp tao vât chất hữu cơ nuôi cây. Phân của chúng tiết ra còn quyến rũ một số loài kiến đến sống cộng sinh.

– Sâu đục gân lá

Sâu trưỏng thành là loài bướm rất nhỏ, thân dài khoảng 3mm, sải cánh rộng 8 – 9mm. Cánh và toàn thân màu nâu, trên cặp cánh trước có một đốm màu vàng sáng ở chóp cánh. Rìa cánh trước và cánh sau có hồng lông dài, mịn, màu đen. Cánh sau rất hẹp. Chân dài và mảnh. Râu đầu dài và hướng về phía trước khi bướm đậu.

Sâu non rất nhỏ, màu xanh nhạt, đốt bụng dài và có nhiều lông ngắn, đẫy sức dài 5mm. Nhộng rất nhỏ, lúc đầu màu xanh nhạt, khi sắp vũ hoá có màu vàng nâu.

Trứng đẻ rải rác trên lá nhãn non, gần gân chính, sâu non sau khi nở đục vào gân chính của lá non, làm gần chính và phần phiến lá quanh đó biến màu nâu khô và cong lại, lá biến dạng. Sau khi phát triển đầy đủ sâu non chui ra khỏi gân lá nhả tơ kết thành lớp màng trắng đục và hoá nhộng dưới lớp màng trắng này.

Khi mật độ sâu cao, nhiều lá non bị hại, ảnh hường lớn đến sự phát triển và ra hoa sau này của cây.

Khi cây nhãn ra lá non nhiều hoặc mới phát hiện có sâu hại phun các thuốc có tác dụng thấm sâu hoặc nội hấp.

– Sâu đục nõn

Sâu trưỏng thành thường đẻ trứng trên chồi ngọn lúc còn non của lá hoặc hoa, sâu non sau khi nhỏ đục vào bộ phận còn non của chồi ngọn. Do sâu non chỉ đục vào phẩn mềm ở giữa chồi ngọn nên không làm chết cành mà chỉ gây hiện tượng vàng lá, khiến hoa, quả không phát triển được.

– Châu chấu xanh hại nhãn

Châu chấu thường cắn các cành lá non khi trên cây xuất hiện các đợt lộc non. Vì thế, nên phun thuốc phòng trừ châu chấu kết hợp với phòng trừ các loại sâu hại khác.

– Sâu đục quả nhãn

Chúng gây hại từ khi quả còn non cho đến quả lớn. Sâu đục vào quả ăn phần thịt quả và cả hạt, trên miệng lỗ đục có thể thấy một ít chất thải của sâu.

+ Đặc điểm hình thái

• Trường thành là loài ngài nhỏ có chiều dài sải cánh 25mm, toàn thân và cánh màu nâu nhạt, trên cánh có nhiều chấm đen.

• Trưởng thành cái đẻ từng trứng trên cuống quả, trứng hình bầu dục dẹp, kích thước khoảng 2mm, mới đẻ màu tráng sữa, sau chuyển màu vàng.

• Ấu trừng mới nỏ có màu trắng sữa, đầu nâu, sau chuyển sang màu hồng nhạt, trên mỗi đốt phía lưng có 4 đốm nâu nhạt, trên mỗi đốt có lông cúng nhỏ, đẫy sức dài 22mm.

• Nhộng màu nâu nhạt được bao bọc bồi một kén bảng tơ, sâu thường hoá nhộng ở kẻ quả hoặc nơi tiếp giáp giữa hai quả.

Quả non bị sâu đục thường biến dạng, khô rỗng và rụng, quả lớn bị giảm phẩm chất.

• Phun thuốc có tính nội hấp sau khi đậu quả 15 ngày.

– Dơi hại nhãn

Dơi thường phá hại nhãn vào mùa quả chín, chúng ăn cả quả hoặc một phần quả, thậm chí cắn dập quả gây thất thu lớn.

Phương pháp phòng trừ dơi rất khó, nên những người có kinh nghiệm nên dùng lưới trùm lên cả cây hoặc chắn bằng tre ở.

Mọi thắc mắc vui lòng liên hệ 0944099345 (Mr. Thông) để được tư vấn miễn phí.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

TƯ VẤN ZALO
GỌI MUA HÀNG